مرکز تخصصی جغرافیای تاریخ اسلام

حُنین

      

 نکاتی چند درباره جغرافیای نبرد حنین

وادی حُنَین که در شمال شرق مکه قرار دارد محل وقوع نبرد حنین است. اکنون به نیمه شرقی این وادی از سرشاخه شمالی آن تا گذرگاه یدعان، وادی صَدر و نیمه غربی آن را وادی شرایع گویند. چشمه قدیمی حنین در قریه ای واقع بود که اکنون تبدیل به شهر کوچک شرایع گشته است. نام دیگر این مکان در قدیم مشاش بوده است.

نبرد حنین به اذعان اهالی منطقه در 6500 متری شرق شرایع، پیش از رسیدن به گذرگاه یدعان و در کرانه شمالی وادی حنین رخ داده است. این مکان از سوی شرق با کوه های کِنثل و از سوی غرب با بخش جنوبی کوه مسعود محصور گشته و در جنوب آن نیز با اندکی فاصله کوه لَبَن (لَبَن اعلا) واقع است.

یاقوت در معجم البلدان از وادی نخله یمانیه و نیز وادی یدعان به عنوان اردوگاه هوازن پیش از هجوم به مسلمانان یاد کرده است. بر این اساس، احتمالا این اردوگاه در محل پیوستن یدعان به نخله یمانیه بوده است. اردوگاه نخستین آنان اوطاس در 70 کیلومتری شمال شرق این منطقه بوده است.

بر پایه نقل های تاریخی (سيره ابن هشام،ج‏2، ص453؛ المغازی ج3 ص914)، پس از شکست مشرکان در نبرد، گروهی از آنان به طائف، گروهی به اوطاس و گروهی به نخله گریختند. بی تردید راه طائف از نخله یمانیه می گذرد و راه اوطاس از نخله شامیه و بدین جهت شاید مقصود از نخله در این نقل، بخش غربی نخله شامیه (غربِ نقطه ای که در آن نخله یمانیه به شامیه می پیوندد) باشد که به سمت مناطق بنی سلیم می رود.



اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی